Blog
Pimapen Yedek Parça Rehberi: Kol, Menteşe, Kilit ve İspanyolet
Pimapen kapı ve pencerelerde en sık değişen yedek parçalar kol, menteşe, kilit (gövde ve barel göbek) ve ispanyolettir. Profil ve cam çoğu zaman yıllarca sağlam kalırken bu hareketli parçalar aşınır; doğru parçayı tanıyıp ölçüsünü alırsanız pencereyi komple değiştirmeden sorunu çözebilirsiniz. Bu rehber, hangi arızanın hangi parçaya işaret ettiğini ve her parçayı alırken neye bakmanız gerektiğini tek yerde topluyor.
Önce Arızayı Parçaya Eşleştirin
Yanlış parça almanın en sık nedeni belirtiyi yanlış yorumlamaktır. Aşağıdaki eşleştirme ilk teşhis için iyi bir başlangıçtır:
- Kol boşa dönüyor, kırık ya da sallanıyor: Pencere veya kapı kolu.
- Kol dönüyor ama kanat kilitlenmiyor, kol takılıyor: İspanyolet (pencere) ya da kilit gövdesi (kapı).
- Kanat sarkmış, kasaya sürtüyor, menteşe tarafında boşluk var: Menteşe ya da menteşe ayarı.
- Anahtar girmiyor, dönmüyor ya da boşa dönüyor: Barel göbek.
- Kol aşağıda kalıyor, kapı dili çekilmiyor: Kapı kilit gövdesi.
Belirtiler iç içe geçebilir; örneğin sarkan bir kanat kilidin de zor kapanmasına yol açar. Böyle durumlarda önce kanadın hizasını kontrol etmek, gereksiz parça değişimini önler. Sık karşılaşılan arızaların genel listesi için pimapen tamiri gerektiren durumlar yazımıza bakabilirsiniz.
Pencere ve Kapı Kolu
Kol, kare bir mil aracılığıyla içerideki mekanizmayı çevirir. Pencere kolları ile balkon kapısı kolları farklıdır: pencere kolu tek parça ve döner tiptedir, kapı kolu ise iki taraflı ve yaylıdır.
Nasıl tanınır, neye bakılır?
- Mil uzunluğu: Kolun arkasından çıkan kare milin boyu, profil derinliğine uygun olmalıdır.
- Vida aralığı: Rozetin altındaki iki vida deliği arasındaki mesafe; standart pencere kollarında büyük ölçüde benzerdir ama mutlaka kontrol edin.
- Kilitli mi, kilitsiz mi: Çocuklu evlerde kilitli pimapen pencere kolu kanadın kontrolsüz açılmasını engeller.
Kolun sadece kırık mı olduğu, yoksa mekanizmanın da zarar görüp görmediğini anlamak için pencere kolu kırılırsa ne yapılacağını anlattığımız yazıyı okuyabilirsiniz.
Menteşe
Menteşe kanadın tüm ağırlığını taşır. Pratik (yüzeye vidalı) menteşeler eski pencerelerde ve balkon kapılarında yaygındır; boyları genellikle 75, 80, 85 ve 90 mm gibi değerlerle anılır.
Nasıl tanınır, neye bakılır?
- Boy: Menteşe gövdesinin uçtan uca uzunluğu. Yenisi eskisiyle aynı boyda olmalıdır, yoksa vida delikleri denk gelmez.
- Malzeme: Tam çelik, plastik kaplı içi çelik ya da beyaz kapaklı quick tip.
- Sayı: Kanattaki tüm menteşeler aynı tipte olmalı; birini değiştiriyorsanız diğerlerinin durumunu da kontrol edin.
Balkon kapılarında sık değişen 90 mm beyaz pratik menteşe bu tipe iyi bir örnektir.
Kapı Kilidi: Gövde ve Barel Göbek
PVC kapı kilidi iki ayrı parçadan oluşur ve çoğu zaman yalnızca biri arızalanır:
- Kilit gövdesi: Kanadın kenarına gömülü kutu. Dil ve sürgüyü taşır, kol bu gövdeye bağlanır. Kol sarkması, dilin çekilmemesi gövdeye işaret eder. Ölçüde belirleyici olan aks mesafesi ve alın plakası boyutlarıdır.
- Barel göbek: Anahtarın girdiği silindir. Gövdenin içinden geçer ve tek bir uzun vidayla sabitlenir. Anahtar sorunu, kayıp anahtar ya da güvenlik için değiştirilir. Ölçüsü, göbeğin iki yakasının uzunluğu ve toplam boyuyla ifade edilir; 90 mm barel göbek PVC balkon kapılarında yaygın boylardandır.
Banyo kapılarında anahtarlı gövde yerine dışarıdan acil açılabilen WC kilidi kullanılır; bu da ayrı bir gövde tipidir.
İspanyolet
İspanyolet, pencere kanadının kol tarafındaki kenarına gömülü, kol çevrildiğinde aşağı yukarı kayarak kanadı kasaya kilitleyen metal şerittir. Kol sağlam olduğu hâlde pencere sıkı kapanmıyorsa ya da kol bir noktada takılıyorsa genellikle sorun buradadır.
Nasıl tanınır, neye bakılır?
- Boy: Kanat yüksekliğine uygun boy seçilir; tek açılım ispanyoletler 60 cm’den 180 cm’ye farklı uzunluklarda bulunur.
- Kol yüksekliği: Dişli kutusunun kol deliğine denk gelmesi gerekir.
- Açılım tipi: Tek açılım ile çift açılım (vasistas) mekanizmaları birbirinin yerine kullanılamaz.
Küçük Ama Önemli Parçalar
Ana parçaların dışında, sık gözden kaçan birkaç yedek de pencerenin düzgün çalışmasını belirler:
- Menteşe kapakları: Kırıldığında menteşe toz ve neme açık kalır, görüntü de bozulur.
- Kasa karşılıkları: İspanyolet mantarlarının geçtiği metal parçalar. Aşınmış ya da yerinden kaymış karşılık, sağlam bir mekanizmayı bile kilitlenmez hâle getirir.
- Kare miller: Kol ile mekanizma arasındaki bağlantı. Kol boşa dönüyorsa bazen sorun yalnızca milin aşınmasıdır.
- Stoper: Kanadın duvara ya da pervaza çarpmasını önleyerek menteşelerin ömrünü uzatır.
Yedek Parça Alırken Genel Kurallar
- Eski parçayı sökün ve yanınızda getirin. Hiçbir tarif, parçanın kendisi kadar kesin değildir.
- Cetvelle fotoğraf çekin. Parçayı bir cetvelin yanına koyup önden ve yandan fotoğraflayın.
- Renk ve yüzeyi not edin. Beyaz profillerde beyaz, renkli ya da ahşap desenli profillerde uygun renkte aksesuar istenir.
- Vidaları kontrol edin. Yalama olmuş vida yerine aynı boyda yenisini kullanın.
- Sorunun ayardan kaynaklanmadığından emin olun. Kanat sarkmışsa yeni parça da kısa sürede zorlanır.
Sık Sorulan Sorular
Pimapen yedek parçaları markadan bağımsız uyar mı?
Kol ve pratik menteşe gibi parçaların çoğu ortak ölçülerde üretilir ve farklı profillerde kullanılabilir. İspanyolet ve kilit gövdesinde ise ölçüler daha belirleyicidir; eski parçayla karşılaştırma yapmadan almayın.
Hangi parçaları kendim değiştirebilirim?
Kol, menteşe kapağı ve barel göbek değişimi genellikle tek bir tornavidayla yapılabilir. Menteşe, ispanyolet ve kilit gövdesi değişimi de mümkündür, ama kanadın desteklenmesi ve sonrasında ayar gerektirebilir.
Parça değişimi mi, pencere yenileme mi?
Profil sağlam, cam buğulanmamış ve kanat düzgün kapanıyorsa yedek parça değişimi çoğu zaman yeterlidir. Profilde çatlak ya da ciddi deformasyon varsa parça değişimi geçici bir çözüm olur.
Tüm Parçalar ve Servis
Bu rehberde geçen tüm parçaları PVC aksesuar kategorimizde ölçü seçenekleriyle birlikte bulabilirsiniz. Parçayı tanımlamakta zorlanıyorsanız Üsküdar ve Anadolu yakasında yerinde teşhis ve değişim için bizimle iletişime geçin.