İspanyolet Nedir? Pimapen Pencere İspanyoleti Ölçüsü Nasıl Alınır?

İspanyolet, pimapen pencere kanadının kol tarafındaki kenarına gömülü, kol çevrildiğinde aşağı yukarı hareket ederek kanadı kasaya kilitleyen metal mekanizmadır. Pencere ispanyoleti değiştirilecekse ölçü, mevcut ispanyoletin boyu ve kolun kanat üzerindeki yüksekliği esas alınarak belirlenir. Doğru boy seçilmezse kol deliği mekanizmanın dişli kutusuna denk gelmez ve kilitleme noktaları karşılıklarını bulamaz.

İspanyolet Ne İşe Yarar?

Pencere kolunu çevirdiğinizde hareket, kanadın içindeki ispanyolete aktarılır. İspanyolet üzerinde şu parçalar bulunur:

• Dişli kutusu (şanzıman): Kolun kare milinin girdiği bölüm. Kolun dönüş hareketini ispanyoletin doğrusal hareketine çevirir.
• Hareketli şerit: Kanadın kenarı boyunca uzanan, kol çevrildikçe kayan metal çubuk.
• Kilitleme noktaları (mantarlar): Şerit üzerindeki çıkıntılar. Kasadaki karşılık parçalarının arkasına geçerek kanadı sıkıştırır.
• Alın şeridi: Dışarıdan görünen, kanadın kenarına vidalanan düz yüzey.

Kısacası kol yalnızca bir tutamaktır; pencereyi asıl kilitleyen ispanyolettir. Kol sağlam olduğu hâlde pencere sıkı kapanmıyorsa ya da kol çok sert dönüyorsa, sorun büyük ihtimalle bu mekanizmadadır.

İspanyoletin Değişmesi Gerektiğini Gösteren Durumlar

• Kol çevriliyor ama kilitleme noktaları hareket etmiyor.
• Kol belirli bir noktada takılıyor ve zorlamadan dönmüyor.
• Alın şeridinde kırık, eğilme ya da yerinden çıkmış vidalar görünüyor.
• Kanadın kenarından metal sürtme ya da kırılma sesi geliyor.

Kol boşa dönüyorsa önce kolun kendisini kontrol etmek gerekir; bu durumu pencere kolu boşa dönüyorsa yapılacakları anlattığımız yazıda ayrıntılı ele aldık. Kol sadece sertse, ispanyoleti değiştirmeden önce temizlik ve yağlama ile düzelme ihtimali de vardır; kolun neden sertleştiğini anlatan yazımız bu ayrımı yapmanıza yardımcı olur.

Pencere İspanyoleti Ölçüsü Nasıl Alınır?

İspanyoletler genellikle uzunluklarına göre satılır. Örneğin tek açılım pimapen pencere ispanyoleti 60 cm’den 180 cm’ye kadar farklı boylarda bulunur. Doğru boyu bulmak için şu sırayı izleyin:

1. Kanat yüksekliğini ölçün. Pencere açıkken, kol tarafındaki kanat kenarının boyunu üst köşeden alt köşeye kadar ölçün. Ölçüyü kasadan değil, kanadın kendisinden alın.
2. Mevcut ispanyoletin boyunu ölçün. Alın şeridinin bir ucundan diğerine ölçün. Köşe bağlantıları varsa onları ayrı not edin.
3. Kol yüksekliğini ölçün. Kanadın alt kenarından kol milinin merkezine kadar olan mesafe. Yeni ispanyoletin dişli kutusu bu noktaya denk gelmelidir.
4. Kilitleme noktalarının sayısını ve yerini not edin. Kasadaki karşılık parçalarıyla aynı hizada olmaları gerekir.
5. Alın şeridinin genişliğini kontrol edin. Kanat kenarındaki kanala tam oturmalıdır.

Genel kural: yeni ispanyolet, mevcut kanat yüksekliğine uygun olan ve kol deliği ile dişli kutusunun hizasını koruyan boyda seçilmelidir. Arada kalan ölçülerde kendi kafanıza göre kesme ya da uzatma yapmayın; eski parçanın fotoğrafı ve ölçüleriyle birlikte danışmak en güvenli yoldur.

Tek açılım ve çift açılım farkı

Tek açılım pencerelerde kanat sadece yana açılır ve ispanyolet yalnızca kol tarafı boyunca çalışır. Çift açılım (vasistas) pencerelerde ise kanat hem yana hem üstten açılır; mekanizma kanat çevresini dolaşan köşe parçaları ve makaslarla birlikte çalışır. Bu sistemlerde tek açılım ispanyoleti uygun değildir. Pencereniz üstten de açılabiliyorsa parça seçimini mutlaka kontrol ettirin.

Değişim Sırasında Dikkat Edilecekler

İspanyolet değişimi kanat yerindeyken yapılır, ancak eski mekanizma yıllarca aynı kanalda çalıştığı için çıkarırken sıkışabilir. Acele etmeden, şeridi kanal boyunca düz çekerek çıkarmak profile zarar vermemenin en kolay yoludur.

• Kolu ortada konumda sökün. Kol, dişli kutusu belirli bir konumdayken çıkarılırsa yeni mekanizma aynı konumda takılarak ayar kolaylaşır.
• Vidaları karıştırmayın. Alın şeridi vidaları genellikle kısa ve ince başlıdır; farklı vida kullanmak şeridin yüzeyden taşmasına yol açar.
• Yeni ispanyoleti zorlayarak yerleştirmeyin. Kanala zor giriyorsa ya boy ya da genişlik uymuyordur.
• Kasa karşılıklarını kontrol edin. Yeni kilitleme noktaları eski karşılıklara rahat girmiyorsa kanat ayarı gerekebilir.
• Kanat açıkken test edin. Kolu açık konumda defalarca çevirin; hareket akıcıysa kapatıp kilitlemeyi deneyin.

İspanyoletin Ömrünü Uzatmak

Mekanizma kanadın içinde olsa da kilitleme noktaları ve alın şeridi dışarıyla temas eder. Toz ve kir zamanla hareketi sertleştirir.

• Yılda bir iki kez kilitleme noktalarını ve kasa karşılıklarını kuru bir bezle temizleyin.
• Hareketli kısımlara az miktarda silikon sprey ya da ince makine yağı uygulayın, fazlasını silin.
• Kolu yarım konumda zorlamayın; kol ya tam açık ya tam kapalı konumda olmalıdır.
• Kanat sarkmaya başladıysa vakit kaybetmeden ayar yaptırın; sarkık kanatta ispanyolet her kapanışta zorlanır.

Sipariş Vermeden Önce Hazırlanacak Bilgiler

İspanyolet siparişinde en çok zaman kaybettiren şey eksik bilgidir. Aşağıdaki listeyi doldurduğunuzda doğru parçayı ilk seferde bulmak çok kolaylaşır:

• Kanadın kol tarafındaki yüksekliği (cm)
• Kanadın alt kenarından kol merkezine olan mesafe (cm)
• Mevcut ispanyoletin toplam boyu ve kilitleme noktası sayısı
• Pencerenin tek açılım mı, çift açılım mı olduğu
• Alın şeridinin ve dişli kutusunun yakından çekilmiş fotoğrafı

Bu bilgilerle birlikte eski parçayı yanınızda getirirseniz karşılaştırma yerinde yapılabilir.

Sık Sorulan Sorular

İspanyolet kırılınca kolu da değiştirmek gerekir mi?

Kol sağlamsa gerekmez. Ancak kolun kare mili aşınmış ya da kol boşluk yapıyorsa aynı işlemde yenilemek mantıklıdır.

Kanat yüksekliğim iki ispanyolet boyunun arasında kalıyor, ne yapmalıyım?

Bu durumda kol yüksekliği ve kilitleme noktalarının yeri belirleyicidir. Rastgele seçim yapmak yerine eski parçanın ölçüleriyle birlikte danışın.

İspanyolet değişimi pencereyi sökmeyi gerektirir mi?

Hayır. Kanat yerinde kalır; kol ve alın şeridi vidaları sökülerek mekanizma kanadın kenarından çıkarılır.

Pencerem tam kapanmıyor, sebebi ispanyolet mi?

Olabilir, ama menteşe ve kanat ayarı da aynı belirtiyi verir. Ayrımı yapmak için kanadın kasaya hangi noktada değdiğine bakmak gerekir.

Ölçü ve Değişim Desteği

İspanyolet, kol ve menteşe gibi parçaların tamamını PVC aksesuar kategorimizde bulabilirsiniz. Üsküdar ve Anadolu yakasında yerinde ölçü ve mekanizma değişimi için bize ulaşarak randevu alabilirsiniz.